The impact of artificial intelligence solutions in humanresources management on employee experience from a self-determination theory perspective - Nişancı, İlayda (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2024)
Bu araştırma, örgütsel psikoloji bağlamında insan kaynakları yönetiminde yapay zeka çözümlerinin çalışan deneyimine etkisini öz-belirleme teorisi çerçevesinde incelemektedir. İnsan Kaynakları (İK) çalışanlarıyla yapılan görüşmeler yoluyla, özerklik, yetkinlik ve ilişkili olma ihtiyaçlarına odaklanarak, organizasyonların çalışan deneyimini geliştirmelerine yönelik pratik içgörüler sunmaktadır. Bu araştırma, çalışan deneyimi teması altında beş alt temayı incelemektedir: Yapay zekanın çalışan deneyimi üzerindeki etkisi, çalışan deneyimi ortamı, insan kaynakları yönetiminde yapay zeka çözümlerinin kullanımı, yapay zeka kullanımının faydaları ve yapay zeka kullanımının getirdiği zorluklar ve endişeler. Yapay zeka çözümleri, İK profesyonellerini tekrarlayıcı görevlerden kurtararak daha çeşitli ve yaratıcı faaliyetlere katılmalarını sağlayarak özerkliği arttırır. Yetkinlik açısından, yapay zeka çözümleri çeşitli bakış açıları ve kapsamlı bilgi erişimi sunarak çalışanların becerilerini geliştirirken, yapay zekaya uzun süreli bağımlılığın becerilerin zayıflamasına yol açabileceği endişeleri sürekli beceri gelişiminin önemini vurgular. İlişkili olma üzerinde yapay zekanın etkisi, daha net bir iletişim ve meslektaşlara olan bağımlılığı azaltması sebebiyle katılımcıların bazıları tarafından olumlu yorumlanırken, bazı katılımcılar azalan kişilerarası etkileşimler konusunda endişelerini dile getirmişlerdir. Yapay zekanın çalışan deneyimi üzerindeki etkilerinin yönetiminde, güven ve işbirliğini teşvik edebilmek için şeffaflığın, etik düşüncenin ve açık iletişimin önceliklendirilmesi önerilmiştir.

This research, situated within organizational psychology, examines the relationship between artificial intelligence (AI) solutions in human resources management (HRM) and employee experience through the self-determination theory (SDT) lens. Employing interviews as a data collection method and, focusing on the psychological needs of autonomy, competence, and relatedness, the thesis provides practical insights for organizations that enhance employee experiences. This research examines five subthemes under the overarching theme of employee experience: AI influence on employee experience (EX), EX environment, AI solutions usage in HRM, benefits of AI usage, and challenges and concerns of AI usage. The study's findings show that AI solutions can improve autonomy by freeing HR professionals from repetitive tasks and allowing them to engage in more diverse and creative activities. Regarding competence, according to employees while AI solutions offer diverse perspectives and extensive access to information and, enhance employees' skills, potential long-term reliance on AI can lead to deskilling, a negative consequence emphasizing the importance of continuous self-development effort. Regarding the impact of AI on relatedness, while some employees appreciate streamlined communication and reduced dependency on colleagues, others express concerns about decreased interpersonal interactions. Practical recommendations for organizations in dealing with the impact of AI solutions include prioritizing transparency, ethical considerations, and open communication to foster trust and collaboration.
Öz belirleme teorisi perspektifinden insan kaynakları yönetiminde yapay zeka çözümlerinin çalışan deneyimi üzerindeki etkisi
Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Ana Bilim Dalı, Örgütsel Psikoloji Bilim Dalı
Keywords: Psikoloji; Psychology