Şimşek, ZeynepAvcılar, Melisa2026-04-042026-04-042025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h_MpzP3moCRk-nY18aZa64eIHFE5E3Qaww-QGKRSASLphttps://hdl.handle.net/11411/9959Bu çalışmada refakatsiz sığınmacı ergenlere yönelik hizmet sunumunun travma bilgili, dayanıklılık temelli yaklaşımla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hizmet sunumu; yasal düzenlemeler, kuruluşa sevk deneyimleri ve İstanbul'da bir çocuk evleri sitesinde sunulan koruyucu ve destekleyici uygulamalar çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yorumlayıcı fenomenolojik analiz kullanılmıştır. Veri kaynağını yasal düzenlemeler, ilk görüşme formları, refakatsiz ergenler ve çalışanlarla yapılan görüşmeler oluşturmuştur. Çalışmada incelenen yasal düzenlemeler travma bilgili yaklaşım ilkeleri temelinde değerlendirilmiştir. Türkiye'de travma bilgili yaklaşımın kurumsal düzeyde açık şekilde tanımlanmadığı belirlenmiştir. İncelenen düzenlemelerde bazı hükümler travma bilgili ilkelerle örtüşse de kültürel duyarlılık ve eğitim ve farkındalık ilkelerine dair uygulamaların kısıtlı olduğu görülmüştür. İlk görüşme formları; travma deneyimi, psikososyal göstergeler, kuruma ve sürece ilişkin görüşler ile aile sistemi olmak üzere dört ana tema kapsamında analiz edilmiştir. Psikososyal göstergeler alanında formların %94-98 oranında boş bırakıldığı belirlenmiştir. Ergenlerle yapılan görüşmelerde, ebeveyn kaybına bağlı yas süreçleri içinde oldukları, yeniden yaşantılama, tetikte olma ve geleceğe dair umutsuzluk gibi travmatik stres tepkileri gösterdikleri saptanmıştır. Çalışanlarla yapılan görüşmelerde ise travmanın etkilerinin farkında olunduğu; ancak kuruluşun "ilk müdahale değerlendirme birimi" olması, dil bariyerleri ve sirkülasyonunun iyileştirici uygulamaları sınırladığı belirlenmiştir. Çalışanlarla çocuklar arasındaki dil bariyerinin, şefkatli ve açık iletişim ile destekleyici ilişkiler kurma süreçlerini olumsuz etkilediği görülmüştür. Çalışanların ikincil travmatizasyona maruz kaldığı; ancak süpervizyon ve sürekli eğitime dayalı destekleyici yapıların bulunmadığı belirlenmiştir. Bulgular travma bilgili yaklaşımın çocuk koruma sistemine entegrasyonu ve refakatsiz ergenlere yönelik hizmetlerin geliştirilmesi açısından yol gösterici niteliktedir.This study aims to evaluate the service delivery for unaccompanied refugee adolescents through a trauma-informed and resilience-based approach. The scope of the study includes legal regulations, placement experiences, and protective and supportive practices provided at a child homes buildings complex in Istanbul. The study employed a qualitative method using interpretative phenomenological analysis. The data sources consisted of legal regulations, initial interview forms, and interviews conducted with unaccompanied adolescents and staff members. The legal regulations were analyzed based on core principles of the trauma-informed approach. Findings indicate that the approach is not clearly defined at the institutional level in Türkiye. Although some provisions align with trauma-informed principles, "cultural sensitivity" and "training and awareness" are insufficiently addressed. Initial interview forms were analyzed under four themes: trauma experience, psychosocial indicators, perceptions of the institution and care process, and the family system. It was identified that psychosocial sections were left blank in 94–98% of cases. Focus group discussions revealed adolescents were experiencing grief due to parental loss and displayed symptoms such as re-experiencing, hypervigilance, and hopelessness. Staff interviews indicated that although trauma's impact was acknowledged, healing and empowering interventions were limited. Structural constraints—such as the institution's role as a "child protection and first assessment unit," language barriers, and high child turnover—restricted implementation of responsive practices. Language differences hindered trust-building, open and compassionate communication, and supportive relationships. Staff experienced secondary traumatic stress; however, mechanisms such as supervision and continuous training were lacking. The findings underscore the need for integrating trauma-informed principles into the child protection system and enhancing institutional practices to improve service quality and sustainability for unaccompanied adolescents.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessPsikolojiPsychology ; Sosyal HizmetMastere Thesis2091992732