A qualitative exploration of romantic relationships among adults who experienced childhood parentification in Türkiye - Ünsal, Gizem Sercan (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2025)
Ebeveynleşme, bireylerin yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde diğer insanlarla kurdukları ilişkileri şekillendirebilir. Bu erken yaşta üstlenilen sorumlulukların, yetişkinlikte özellikle yakınlık kurma, sınırlar ve ilişkiye dair beklentiler açısından romantik ilişkilerin kurulması ve sürdürülmesi üzerinde kalıcı etkileri olabilir. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, çocuklukta ebeveynleşme olgusu üzerine yapılan çalışmaları incelemekte ve gelişimsel, sistemik ve kültürel bakış açılarını içeren literatüre dair bilgiler sunmaktadır. Bu kapsamda (a) ebeveynleşmenin tanımı ve türleri, (b) Aile Sistemleri Kuramı ve Bağlamsal Kuram, (c) risk faktörleri, (d) psikolojik sonuçlar, (e) romantik ilişki dinamikleri, (f) cinsiyet farklılıkları ve (g) kültürel etkiler ele alınmıştır. İkinci bölüm, gözden geçirilen literatürü temel alarak ve nitel bir araştırma yaklaşımı kullanarak, çocuklukta ebeveynleşme deneyimi yaşamış bireylerin yetişkinlikteki romantik ilişkilerdeki deneyimlerini daha derinlemesine araştırmaktadır. Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yöntemiyle, çocuklukta ebeveynleşme yaşamış ve en az bir yıldır romantik ilişki sürdüren beşi kadın, beşi erkek olmak üzere toplam on Türk katılımcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda dört ana tema belirlenmiştir: (a) Her Zaman Bir Bedeli Vardı, (b) Partnere Ebeveyni Gibi Davranmak, (c) Tamamlayıcı Dinamikler ve (d) Değişim Mekanizmaları. Bulgular güncel literatür ışığında tartışılmış; klinik uygulamalara yönelik çıkarımlar ve gelecekteki çalışmalara dair öneriler sunulmuştur.

Childhood parentification can shape how individuals relate to others later in life. These early responsibilities may have lasting effects on how adults form and sustain romantic relationships, particularly in relation to intimacy, boundaries and relational expectations. This thesis consists of two separate parts. The first part reviews the literature on childhood parentification, drawing on developmental, systemic, and cultural perspectives to contextualize its psychological and relational implications. It includes (a) definitions and typologies of parentification, (b) theoretical perspectives, namely Family Systems Theory and Contextual Theory, (c) risk factors, (d) psychological outcomes, (e) romantic relationship dynamics, (f) gender differences, and (g) cultural influences. The second part builds upon the reviewed literature and uses a qualitative research approach to explore in greater depth how individuals who were parentified in childhood experience romantic relationships in adulthood. Using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA), in- depth interviews were conducted with ten Turkish participants (five women and five men), each of whom had been in a romantic relationship for at least one year. The analysis revealed four main themes: (a) There Was Always a Trade-Off, (b) Being Like a Parent to Partner, (c) Complementarity Dynamics, and (d) Change Mechanisms. Findings are discussed in light of current literature, with practical implications for clinicians and suggestions for future studies.
Türkiye'de çocuklukta ebeveynleşme deneyimi yaşamış yetişkinlerin romantik ilişkilerine ilişkin nitel bir araştırma
Keywords: Psikoloji; Psychology