The impact of psychological capital, work-life balance, and mindfulness on job satisfaction: Commercial airline pilots' psychosocial risks - Arseven, Gizem Kara (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2022)
Havacılık endüstrisi, küreselleşen dünyada büyüyen sektör nedeniyle 7/24 hizmet vermektedir. Hava ulaşımının yolcular için daha erişilebilir hale getirmek için havayolları uçuş frekanslarını ve ağlarını çoğaltmışlardır. Bu koşullar, ticari havayolu pilotlarının karmaşık ve zorlu uçuş görevlerini yönetirken, yoğun ve değişken uçuş programlarına ayak uydurmalarını gerektirmektedir. Ticari havayolu pilotlarının, havacılık endüstrisinin doğasından kaynaklanan yorgunluk, bozulmuş sirkadiyen ritim, artan stres gibi biyolojik ve psikososyal riskleri, uçuş güvenliği ile doğrudan ilişkisi nedeniyle dikkat çekmektedir. Ancak ticari havayolu pilotlarının psikososyal risk faktörlerinin Endüstriyel/Örgüt Psikolojisi kapsamında araştırılması halen oldukça yeni bir yaklaşımdır. Mevcut çalışma, ticari havayolu pilotlarının iş tatmininin altında yatan mekanizmaları değerlendirerek ve ticari havayolu pilotluğu mesleğinde psikososyal risk faktörleri etrafındaki modelleri bağlamsallaştırarak gelişen alana katkıda bulunmayı amaçlamıştır. Bu amaca ulaşmak için psikolojik sermaye, bilinçli farkındalık, iş-yaşam dengesi ve iş tatmini arasındaki ilişki test edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye merkezli ticari havayollarında çalışan pilotların iş tatmini mekanizmalarının altını çizmek için keşfedici bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Veriler 94 ticari havayolu pilotunun katılımı ile elde edilmiştir. Sonuçlar, psikolojik sermaye, bilinçli farkındalık, iş yaşam dengesi ve iş tatmini arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca bulgular, iş-yaşam dengesinin hem bilinçli farkındalık-iş tatmini hem de psikolojik sermaye-iş tatmini ilişkilerine aracılık ettiğini göstermiştir. Araştırma bulguları bilinçli farkındalık, psikolojik sermaye ve iş-yaşam dengesinin iş tatmini üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini; artan iş-yaşam dengesi ve güçlü kişisel kaynakların, ticari havayolu pilotlarının psikososyal risk faktörü olarak bağlamsallaştırılan iş tatminini olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir.

The aviation industry provides 7/24 service due to the growing sector in the globalized world. To make air transport more accessible to passengers, airlines have increased their flight frequencies and networks. These conditions require commercial airline pilots to keep up with the crowded and changeable flight schedules while managing their flight duties which are complex and demanding. Biological and psychosocial risks of commercial airline pilots such as fatigue, distorted circadian rhythm, increased stress arising from the nature of the aviation industry have been garnered attention due to its direct relationship with flight safety. However, investigating the psychosocial risk factors of commercial airline pilots within the scope of the Industrial/Organizational Psychology topic is still a considerably novel approach. The current study aimed to contribute to the developing field by assessing underlying mechanisms of job satisfaction of commercial airline pilots and contextualizing the models around psychosocial risk factors in commercial airline pilot occupation. The relationship between psychological capital, mindfulness, work-life balance, and job satisfaction was tested to reach this aim. This study was designed as exploratory research to underline mechanisms of job satisfaction of pilots working in commercial airlines based in Turkey. The data were obtained from 94 commercial airline pilots. Results revealed a positive relationship between psychological capital, mindfulness, work-life balance, and job satisfaction. Additionally, the findings indicated that work-life balance mediates both mindfulness-job satisfaction and psychological capital-job satisfaction relationships. According to the study findings, work-life balance has a significant role in mediating the personal strengths and pilots' satisfaction level with their jobs. Direct and indirect effects of mindfulness, psychological capital, and work-life balance on job satisfaction indicate that increased work-life balance and strength of personal resources can positively affect job satisfaction, contextualized as psychosocial risk factors of commercial airline pilots.
Psikolojik sermaye, iş-yaşam dengesi ve bilinçli farkındalığın iş tatmini üzerindeki etkisi: Ticari havayolu pilotlarının psikososyal riskleri
Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı
Keywords: Psikoloji; Psychology