The role of politics of energy in Iran's middle east policy - Özer, Hasret (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2020)
ABSTRACT: This thesis examines the role of politics of energy in Middle Eastern foreign policy of Iran, which holds the world's fourth largest oil and second largest natural gas reserves. The main focus will be on the use of oil, natural gas, nuclear energy resources in the foreign policy-making process especially after the Islamic Revolution. This thesis first gives information on the external factors affecting Iran's Middle East foreign policy especially the impact of the so called new Cold War between Iran and Saudi Arabia on the “Axis of Resistance” in the Middle East and the effects of the U.S. foreign policy in the Middle East and Persian Gulf. Then it focuses on internal factors affecting Iran's Middle East foreign policy and especially the impact of sanctions on Iran's economy and analyzes developments in Iran's energy sector and policy during the period of nuclear-related sanctions which were imposed mainly by US, UN and the EU. The last chapter discusses the developments in Iran's energy sector and foreign policy after the sanctions lifted by the nuclear deal reached between Iran and the West, and the effects of the sanctions fully reimposed after the US withdrawal of the deal for the region, and examines whether Iran is using energy as a tool, as a weapon, as a leverage or all of them in the Middle East. It concludes that Iran uses oil as a weapon, natural gas as a tool and nuclear power as a political leverage in its Middle East policy.

ÖZET: Bu tez, dünyanın en büyük dördüncü petrol ve en büyük ikinci doğal gaz rezervini elinde tutan İran'ın Ortadoğu’ya yönelik dış politikasında enerji siyasetinin rolünü incelemektedir. Çalışma özellikle İslam Devrimi'nden sonra dış politika yapım sürecinde petrol, doğal gaz, nükleer enerji kaynaklarının kullanımı üzerinde olacaktır. Bu tez ilk olarak İran'ın Ortadoğu dış politikasını etkileyen dış faktörler, özellikle de İran-Suudi Arabistan arasındaki yeni Soğuk Savaş'ın Ortadoğu'daki “direniş ekseni" kapsamındaki etkileri ve ABD dış politikasının Ortadoğu ve Basra Körfezi'ndeki etkileri hakkında bilgi vermektedir. Daha sonra İran'ın Orta Doğu dış politikasını etkileyen iç faktörleri ve özellikle yaptırımların İran ekonomisi üzerindeki etkisine odaklanarak başta ABD, BM ve AB tarafından nükleer programına ilişkin olarak uygulanan yaptırımlar döneminde İran'ın enerji sektöründeki ve politikasındaki gelişmeleri analiz etmektedir. Son bölümde, İran ile Batı arasında varılan nükleer anlaşmayla kaldırılan yaptırımlar sonrası İran enerji sektörü ile dış politikasındaki gelişmeler ve ABD’nin anlaşmadan çekilmesi sonrası yeniden uygulanan yaptırımların bölge için etkileri tartışılmakta olup Iran'ın Orta Doğu dış politikasında enerjiyi araç olarak mı silah olarak mı koz olarak mı yoksa hepsini birden mi kullanmakta olup olmadığı incelenmektedir. Tezde İran'ın Orta Doğu politikasında petrolü bir silah olarak, doğal gazı bir araç olarak ve nükleer enerjiyi ise siyasi bir koz olarak kullandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
İran"ın ortadoğu politikasında enerji politikalarının rolü
Keywords: Politics of Energy; Iran; Middle East; Nuclear Energy; Oil and Natural Gas; Enerji Politikaları; İran; Ortadoğu; Nükleer Enerji; Petrol ve Doğalgaz