Civic agency at work: Sense making and labour process of professionals in issue based non-governmental organizations in Turkey - Akyüz, Ali Alper (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2010)
Konu temelli çalışan sivil toplum kuruluşları (STKlar) toplumsal veya çevresel bir konu veya bu konularla ilgili sorunlardan etkilenen zarar görebilir gruplar adına hareket ettiklerini ileri sürerler. Özünde (daha büyük bir sosyal hareketin parçası olan) gönüllü girişimlerdir ve hissedarlarca paylaşılan maddi karlar için çalışmazlar. Öte yandan, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye'de de bu örgütlerin profesyonelleşmesi önemli bir eğilim haline gelmiştir. Alanda çalışan STK profesyonellerinin sayısının artmasıyla örgütlerin (işletme kontrol uygulamaları dahil) iş yeri özelliği gönüllü ve politik arka planlarıyla üst üste gelmekte ve bir dizi gerilime yol açarak örgütsel aktörler arasındaki güç ilişkilerine ve anlam üretimine yansımaktadır. Bu çalışma, Türkiye özelinde konu temelli STKların iş organizasyonlarında bu ilişkilerin dinamiklerine ve anlamlandırma çabalarına emek süreci çerçevesinden yaklaşmaktadır. Çalışmada niteliksel bir yöntem kullanılmıştır: görüşülen çalışanlarla düzenlenen bir ilk anket üzerinden başlayarak üzerinde yoğunlaşılacak temel konular ortaya çıkartılmış ve her bir bireyle Pierre Bourdieu'nün 'tetiklenen ve eşlik edilen özanalizi' ile Alain Touraine'in 'sosyolojik müdahele yönteminin' uyarlanmış bir versiyonu uygulanmış, süreç sırasında görüşülen bireyin sosyolojik bilgiye/nesnelleştirmeye erişimi amaçlanmıştır. Her bir bireysel süreç, görüşülen kişiyle birlikte oluşturulan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden oluşmktadır. Araştırma sorusu 'daha önce gönüllü ağırlıklı çalışmakta olan konu temelli STKlarda artan 'profesyonel' çalışanları işe alma eğiliminin, ve böylece emek sürecinin devreye girmesinin, çoğu güçlü bireysel adanmışlık ve kendilerini konuyla veya etkilenen hedef grupla daha işe girmeden önce kurulan özdeşlik nedeniyle kimlik boyutuna da sahip aynı çalışanların 'yurttaşlık/denokratik öznesi' olarak anlam arayışının önüne geçip geçmediğidir. Çalışma, çalışan statüsü çevresinde yeni direniş ve öz-örgütlenme ve öznenin yeniden kurgulanmasına olanak veren karmaşık bir emek süreci ile dinamik bir profesyonel kimlik oluşumu sürecini ortaya koymuştur. Kullanılan etkileşimli ve müdaheleci metodoloji araştırmacı ile görüşülen arasında her iki tarafın da güçlenmesine katkıda bulunan düşünümsel bir diyalog kurulması sayesinde zengin bir bilgi ortaya çıkarmak açısından umut vericidir.

Issue-based non-governmental organisations (NGOs) claim that they act on behalf of a social or environmental issue or vulnerable groups affected from problems in these cases. They are essentially voluntary initiatives (part of a bigger social movement) and they don't work for material profit shared by individual shareholders. On the other hand, professionalisation has been a significant trend among these organisations in Turkey together with other developing countries as well as developed ones. With the increasing number of NGO professionals working in the field, work place feature of the organisations (including management control practices) overlap and create a number of tensions with the voluntary and political background of these organisations, reflected in power relations among organisational members and construction of meaning as sense making. This study deals with the dynamics of these relations and efforts of sense making within work organisations of issue based NGOs in the special case of Turkey from a labour process frame. The study uses a qualitative method: starting from a initial survey to derive key issues to be deepened during a modified process of 'provoked and accompanied self-analysis' developed by Pierre Bourdieu and 'sociological intervention method' by Alain Touraine, where a conversion of interviewee towards sociological knowledge/objectifying takes place during the process. Each individual process is composed of a series of semi-structured in-depth interviews constructed together with the interviewee. The research question is 'whether increased tendency for hiring paid staff as 'professionals', therefore introduction of labour process in a formerly voluntary way of work in issue-based non-governmental organisations of Turkey undermine the search of a 'meaningful work' as civic/democratic agencies of those employees', who usually bear strong individual commitment and an identity aspect by identifying themselves with the issue or affected target group even before being recruited to the job. The study revealed a complex labour process and a dynamic process of professional identity construction, which lead to new grounds for resistance and self-organising around 'employee status', and the reconstruction of self as agency. The interactive and interventionist methodology used is also promising to reveal rich information by establishing a dialogue of reflection between the researcher and the interviewee, which contributes to empowerment of both sides.
İş ortamında toplumsal özne: Türkiye'de konu temelli Sivil Toplum Kuruluşlarında profesyonel çalışanların anlamlandırma ve emek süreci